Geen opvolger en dus sluiten winkels: 'Niemand wil meer deze uren draaien'

Zo ook bij Bea Leurs, eigenaresse van Bea's Dierenboetiek in Haarlem. Zij is 74 en wil met pensioen. Haar dochter Linette werkt wel in de winkel, maar wil deze niet overnemen.

"Ik weet wat er allemaal bij komt kijken, het kost veel tijd en je hebt dan weinig ruimte voor andere dingen." Het afgelopen jaar probeerden ze een koper te vinden, maar dat leverde niets op, aldus Linette. Dat komt volgens haar mede doordat er boven de winkel woningen zijn, die een overnemer ook zou moeten kopen. 

Het opvolgingsprobleem speelt bij veel meer winkeliers. Peter Otjes (66) runt samen met zijn vrouw Mieke een levensmiddelenzaak in het Noord-Hollandse dorp Winkel. Otjes wil het wat rustiger aan gaan doen. Hij stopt met de winkel en gaat alleen verder met het pakketpunt, maar dat kost heel wat minder uren.

De kinderen hebben geen belangstelling om de zaak overnemen. "Ze hebben gezien hoe hun ouders zes dagen in de week bezig zijn, en daar kiezen ze niet voor."

Volgens Otjes zijn de economische vooruitzichten bovendien weinig aantrekkelijk. "Er is eigenlijk geen droog brood meer in te verdienen. Je zou drie of vier medewerkers moeten hebben, maar dat is financieel niet haalbaar." Verder heeft Otjes stevige concurrentie van twee nabijgelegen grote supermarkten en bezorgdiensten.

Financiering

Naast het grote aantal uren dat je als winkelier moet werken, is voldoende financiering vinden een obstakel voor potentiële kopers, merkte Cindy de Jager. Zij had jarenlang speelgoedwinkel De Speeldoos in Gouda. Mede vanwege haar gezondheid wilde ze stoppen.

Maar ondanks gesprekken met zo'n 14 geïnteresseerden vond ze uiteindelijk geen koper. Geïnteresseerden kregen een lening niet rond en eind juni sloot De Speeldoos daarom definitief de deuren.

"Het is niet niks, een opvolger moet ook nog een huurcontract voor een aantal jaren aangaan. En vergeet niet dat je vroeger van een winkel een gezin kon onderhouden", zegt zij. Nu is dat volgens haar veel moeilijker. "De huren blijven stijgen, en de omzet en winstmarges dalen."

Het gaat tegenwoordig bij het runnen van een winkel om meer dan alleen de fysieke winkel, vult Paul te Grotenhuis van brancheorganisatie Inretail aan. "Je moet nu vaak ook een webshop hebben en je bezighouden met online marketing."

Steeds meer stoppers

Exacte cijfers over hoeveel winkeliers stoppen omdat ze geen opvolger kunnen vinden zijn er niet. Wel blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel (KvK) dat het aantal ondernemers in de detailhandel dat stopt al een aantal jaren stijgt. Van bijna 22.000 in 2022 tot ruim 25.800 vorig jaar.

Volgens woordvoerder Ron Sinnige van de KvK gaat het daarbij slechts in een klein deel van de gevallen om faillissementen. De meeste ondernemers besluiten zelf te stoppen.

"Ongeveer 75 procent van de winkeliers van 55 en ouder heeft nog geen opvolger geregeld", illustreert Coen Pinchetti van MCR Retailminds het opvolgingsprobleem van winkeliers. Volgens hem is dat percentage hoger dan vroeger. 

"Zeker de afgelopen tien jaar letten jongeren veel meer op de werk-privébalans. En als je de inkomsten bij een werkweek van 60 tot 70 uur omrekent naar een uurloon, dan vinden veel jongeren het niet waard", verklaart hij. "En potentiële opvolgers zien hoe zwaar het is om een winkel te hebben en dat het lastig is om later weer te verkopen."

'Opvolgers niet in de rij'

Ook Lex van Teeffelen, lector financiële innovatie en eerder ook bijzonder lector bedrijfsopvolging aan de Hogeschool Utrecht, ziet winkeliers worstelen. "Door hogere kosten en lagere winstmarge staan opvolgers niet in de rij."

Alleen winkels op goede locaties hebben nog een duidelijke marktwaarde, aldus Van Teeffelen. Maar goodwill, geld dat je neerlegt voor klanten die je overneemt, betalen opvolgers volgens hem nauwelijks. "Alleen voor winkels die in een nichemarkt zitten, maar die zijn er amper." En dan zit er vaak niet veel anders op dan 'uitverkoop houden en definitief de deuren sluiten'. 

In deze video zie je dat sommige ondernemers zware schulden hebben en dat leidt tot stress en slapeloosheid: